Wereldoorlog I wordt door veel mensen vaak bestempeld als een minder belangrijk/interessant/boeiend conflict dat op zich nog vrij weinig voelbare gevolgen heeft in de huidige maatschappij. Het tegenovergestelde is echter waar.
Een paar grote gevolgen van deze oorlog zijn namelijk de opkomst van de identiteitskaart, het zetten van de kerstboom (in swing gebracht door de Duitsers), en eigenaardig genoeg een gigantische verzameling van negatieven, gemaakt door de Duitse bezetter tijdens de oorlog. Veel van deze negatieven zijn zelfs prenten van onze eigen contreien! Maar waarom besloten de Duitsers foto’s te maken van een vijandig land? En waarom zouden ze de moeite doen om een gigantische collectie aan te leggen? De antwoorden op deze vragen en meer hebben ik en enkele andere (vrijwillige) studenten van het SAB ontdekt een lezing in de Breese bib, gegeven door de heer Robrecht Janssen. Het voornaamste doel werd door Meneer Janssen in het begin van deze lezing al meegedeeld, namelijk dat het verhaal van de Duitse negatieven iets is wat niet verloren mag gaan, daarnaast maakt het ook wel duidelijk dat het Limburgs erfgoed iets is waar we eigenlijk wel trots op mogen zijn.
De hele geschiedenis begint namelijk bij de destructie van het Belgisch erfgoed door de Duitsers tijdens de Eerste Wereldoorlog. Om deze “verwoestend” te noemen zou nogal een understatement zijn. Dit werd dan ook gebruikt door de Britten om de Duitsers af te stempelen als “Cultuurbarbaren”. Dit startte een ware propagandastrijd tussen de Britten en de Duitsers. De Duitsers waren zeer gekrenkt door de opmerkingen van de Britten, en wilden bewijzen dat de Britten ongelijk hadden. Daarnaast wilden ze onrust zaaien tussen de Vlamingen en de Walen met als uiteindelijke doel België te laten versmelten met Duitsland. Dit initiatief wordt ook beschreven als de “Flamenpolitik”. Enkele belangrijke figuren in Duitsland bekritiseerden dit initiatief echter, zoals Julius Baum. Deze wou in plaats van onrust te zaaien tussen de Vlamingen en de Walen eerder de Vlaming bevrienden door de aanleg van een zeer grote collectie negatieven. Deze beslissing moest hij ook snel maken, aangezien de kans bestond dat ze in de toekomst niet meer welkom gingen zijn. Julius Baum was ook uitdrukkelijk op zoek naar nieuwe beeldhouwwerken. Dit had als resultaat dat hij een hele reeks unieke foto’s creëerde, zelfs van werken die nog nooit eerder waren vastgelegd.
Daarnaast waren er nog enkele belangrijke figuren, waarvan Paula Deetjen één van de meest opvallende is. Zij fotografeerde op een manier die in die tijd ongezien was. Ze fotografeerde namelijk met veel gevoel en diepte, wat de foto’s veel levendiger maakte en laat uitspringen ten opzichte van de rest. De Duitse negatieven werden na het einde van de Eerste Wereldoorlog als herbetaling teruggebracht naar België en zo faalde de pogingen van de Duitsers uiteindelijk om België te laten versmelten met Duitsland. De Duitsers zijn dan misschien niet van hun imago “De boze Duitser” afgeraakt, maar één ding is zeker: de historische waarde van deze negatieven is enorm. Persoonlijk vond ik deze lezing ook vrij interessant, het gaat wat verder in op informatie die we krijgen uit de les geschiedenis. Als je meer wilt weten kan je altijd de blog of de site van de Duitse negatieven bezoeken. Daarnaast loopt er ook een fotowedstrijd waarbij je met een speciale lens je favoriete erfgoed moet fotograferen, misschien het proberen waard? Moge de beste fotograaf winnen!
Gijs Heynickx 6HWb